{"id":11205,"date":"2022-02-20T20:07:46","date_gmt":"2022-02-20T20:07:46","guid":{"rendered":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/?p=11205"},"modified":"2022-02-20T20:07:46","modified_gmt":"2022-02-20T20:07:46","slug":"21-subat-dunya-anadili-gunu-kutlu-olsun","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/?p=11205","title":{"rendered":"21 \u015eubat D\u00fcnya Anadili G\u00fcn\u00fc Kutlu Olsun!"},"content":{"rendered":"<p><strong>21 \u015eubat D\u00fcnya Anadili G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla Konfederasyonumuz taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r.<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>21 \u015eubat D\u00fcnya Anadili G\u00fcn\u00fc Kutlu Olsun!<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>\u201cTek \u00e7i\u00e7e\u011fe kalm\u0131\u015f, tek renge, tek kokuya kalm\u0131\u015f bir insanl\u0131k <\/em><\/p>\n<p><em>ve tek dile kalm\u0131\u015f bir d\u00fcnya hap\u0131 yutmu\u015ftur. <\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6yle bir d\u00fcnya cehennemden beterdir.<\/em><\/p>\n<p><em>Bir \u00e7i\u00e7e\u011fin kopar\u0131lmas\u0131, d\u00fcnyam\u0131zdan bir rengin, bir kokunun yok olmas\u0131d\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>Bu insanl\u0131\u011f\u0131 insanl\u0131ktan \u00e7\u0131karan bir durumdur.<\/em><\/p>\n<p><em>Ne b\u00fcy\u00fck mutluluktur ki, d\u00fcnyam\u0131z h\u00e2l\u00e2 on binlerce \u00e7i\u00e7ekli bir k\u00fclt\u00fcr bah\u00e7esidir.<\/em><\/p>\n<p><em>Her k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir rengi, bir kokusu vard\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Ya\u015far Kemal)<\/p>\n<p>Bug\u00fcn 21 \u015eubat, D\u00fcnya Anadili G\u00fcn\u00fc!<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler E\u011fitim, Bilim ve K\u00fclt\u00fcr \u00d6rg\u00fct\u00fc (UNESCO) Genel Kurulu, 1999 y\u0131l\u0131nda, 21 \u015eubat g\u00fcn\u00fcn\u00fc \u201cUluslararas\u0131 Anadili G\u00fcn\u00fc\u201d olarak kabul etmi\u015ftir. 2000 y\u0131l\u0131ndan itibaren de k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve \u00e7ok dillili\u011fi desteklemek amac\u0131yla anadilinde e\u011fitim hakk\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131narak \u201c21 \u015eubat D\u00fcnya Anadili G\u00fcn\u00fc\u201d kutlanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>UNESCO verilerine g\u00f6re d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 5 bini yerli dili olmak \u00fczere yakla\u015f\u0131k 7 bin dil konu\u015fulmakta ve bunlardan 2000\u2019i tehlike alt\u0131ndad\u0131r. BM verilerine g\u00f6re d\u00fcnyada her iki haftada bir dil, i\u00e7inde geli\u015fti\u011fi k\u00fclt\u00fcrel ortam\u0131yla birlikte yok olmaktad\u0131r. 1950 y\u0131l\u0131ndan bu yana 230 dil kaybolmu\u015f, kaybolan her dille birlikte bir k\u00fclt\u00fcr de yitip gitmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ulus devlet politikalar\u0131n\u0131n kat\u0131 olarak uyguland\u0131\u011f\u0131 kapitalist sistemin geli\u015fim s\u00fcreci ve sonras\u0131nda dillerin varl\u0131\u011f\u0131 ciddi \u015fekilde tehdit alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re d\u00fcnya n\u00fcfusunun % 40\u2019\u0131 konu\u015ftu\u011fu veya anlad\u0131\u011f\u0131 dilde e\u011fitime eri\u015fememektedir.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde de b\u0131rakal\u0131m resmi dil d\u0131\u015f\u0131ndaki anadillerin e\u011fitim alan\u0131na girmesini, di\u011fer dillerin varl\u0131\u011f\u0131 uzun s\u00fcre ink\u00e2r edilmi\u015f, sistematik asimilasyon politikalar\u0131 uygulanm\u0131\u015f, hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131n resmi ideoloji do\u011frultusunda tek tiple\u015ftirilmesi politikalar\u0131ndan en \u00e7ok da diller etkilenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>UNESCO\u2019nun \u201cTehlike Alt\u0131ndaki Diller Atlas\u0131\u201dna g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019de 18 dil yok olmu\u015f veya yok olma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. \u201cMedeniyetler Co\u011frafyas\u0131\u201d denilen Anadolu ve Mezopotamya topraklar\u0131nda art\u0131k Kapadokya Yunancas\u0131, Ub\u0131h\u00e7a ve Mlhaso (Do\u011fu S\u00fcryanicesi, Suryoyo veya Surayt olarak da bilinir) konu\u015fulmuyor.\u00a0 Hertevin ise yok olmak \u00fczere. Lazca, Hem\u015fince, Ladino, Gagavuzca, Romanca, Bat\u0131 Ermenicesi, Turoyo (S\u00fcryanice leh\u00e7esi), Abazaca, Adigece, Abhazca, Kabardey-\u00c7erkes gibi diller ise kaybolma tehlikesi ile y\u00fcz y\u00fcze&#8230; Anadili K\u00fcrt\u00e7e, Arap\u00e7a, Lazca, Ermenice, Hem\u015fince, \u00c7erkezce, \u00c7e\u00e7ence, S\u00fcryanice gibi dillerden olan milyonlarca \u00e7ocuk anadillerinin olmad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda e\u011fitim g\u00f6r\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Oysa \u00e7ocuklar\u0131n kimliklerinin ve ki\u015filiklerinin bir par\u00e7as\u0131 olarak anadilinde e\u011fitimin \u00f6nemi bilimsel verilerle de tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez \u015fekilde defalarca kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn ara\u015ft\u0131rmalar anadilinde e\u011fitim g\u00f6ren \u00e7ocuklar\u0131n pedagojik olarak daha ba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ki\u015finin kendi anadili d\u0131\u015f\u0131ndaki dillerde e\u011fitim almak durumunda kalmas\u0131 pedagojik a\u00e7\u0131dan kal\u0131c\u0131 sorunlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gibi buna ba\u011fl\u0131 olarak e\u015fitsizlikleri de derinle\u015ftirmektedir.<\/p>\n<p>\u201cYa\u015fayan Diller Ve Leh\u00e7eler Dersi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda dil dersleri se\u00e7meli dersler \u015feklinde e\u011fitim program\u0131na eklenmi\u015f ve dil alan\u0131ndaki kat\u0131 ink\u00e2rc\u0131 yakla\u015f\u0131m k\u0131smen de\u011fi\u015fmi\u015f olsa da anadillerin kamusal alanda, okulda, evde, i\u015f yerinde, devlet dairelerinde, sinema, televizyonda vs. konu\u015fma ve yazma hakk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir arpa boyu yol al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 da bir ger\u00e7ektir. Geldi\u011fimiz a\u015famada dahi Meclis\u2019te resmi dil d\u0131\u015f\u0131ndaki konu\u015fmalar tutanaklara \u201cbilinmeyen dil\u201d olarak ge\u00e7irilmektedir!<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nde de a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi gibi, bireyin anadilinde e\u011fitim almas\u0131 en temel insan haklar\u0131ndan birisi oldu\u011fu kadar, bireylerin kendi anadillerinde e\u011fitim almas\u0131n\u0131n engellenmesi en b\u00fcy\u00fck insan hakk\u0131 ihlallerindendir. Bu ger\u00e7eklikten de hareketle anadilinde e\u011fitim hakk\u0131n\u0131 hangi gerek\u00e7e ile olursa olsun yok sayarak e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmek g\u00fcne\u015fi bal\u00e7\u0131kla s\u0131vamaya benzemektedir. Kald\u0131 ki, e\u011fitim hakk\u0131 di\u011fer haklar\u0131 da i\u00e7eren, b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc kullan\u0131lmas\u0131 durumunda ger\u00e7ek \u00f6z\u00fcne kavu\u015fan temel haklardand\u0131r.<\/p>\n<p>Anadil birle\u015ftirir, payla\u015f\u0131m\u0131 art\u0131r\u0131r, sosyal i\u00e7erme, yenilik\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnme ve hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn geli\u015fimini sa\u011flar. Hayal g\u00fcc\u00fc ile somut ger\u00e7ekli\u011fi bulu\u015fturur, \u00f6zg\u00fcveni, \u00f6zsayg\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131r. Empati kurma g\u00fcc\u00fcnde belirgin fark yarat\u0131r.<\/p>\n<p>Dil; sadece bir ileti\u015fim arac\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imi, edebiyat, sanat, felsefe, tarih, k\u0131sacas\u0131 bir k\u00fclt\u00fcr, bir ya\u015fay\u0131\u015f bi\u00e7imidir. Dolays\u0131yla anadilinde e\u011fitimin yoklu\u011fu t\u00fcm bunlardan mahrum kalmak, sa\u011fl\u0131ks\u0131z bir ki\u015fili\u011fin, toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fmenin ya\u015fanmas\u0131 demektir. Daha da \u00f6tesi o dili konu\u015fan halk\u0131n yok olu\u015fu, toplumsal haf\u0131zan\u0131n silinmesidir.<\/p>\n<p>Bu nedenle asimilasyon ve ink\u00e2r temel insan haklar\u0131n\u0131n ihlali ve insanl\u0131k su\u00e7u olarak kabul edilmektedir. Halklar\u0131n ve dillerin be\u015fi\u011fi olan co\u011frafyam\u0131zda 21. Y\u00fczy\u0131lda dahi milyonlarca \u00e7ocu\u011fun kendi anadili ile e\u011fitim g\u00f6rmesine \u2018\u00fclke b\u00f6l\u00fcn\u00fcr\u2019 paranoyas\u0131 ile yakla\u015fmak ve \u2018su\u00e7\u2019 olarak nitelendirmek \u00f6z\u00fcnde \u0131rk\u00e7\u0131 zihniyetten beslenmektedir.<\/p>\n<p>Konfederasyonumuz kuruldu\u011fu ilk g\u00fcnden bu yana b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n dillerini \u00f6zg\u00fcrce kullanmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve anadilinde e\u011fitimin yasal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmas\u0131n\u0131 savunmakta, talep etmektedir. \u00c7ocuk haklar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen ilgili uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerdeki maddelere T\u00fcrkiye ad\u0131na konulan \u00e7ekincelerin bir an \u00f6nce kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade ediyoruz.<\/p>\n<p>Buna paralel olarak ivedilikle gerekli anayasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. E\u011fitim sistemimiz ger\u00e7ekli\u011fimize ve insanl\u0131k de\u011ferlerine uygun olarak \u00e7ok dilli ve \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck esas\u0131nda yeniden d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n<p>Ba\u015fta e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k olmak \u00fczere kamusal hizmetler nitelikli, paras\u0131z, ula\u015f\u0131labilir, bilimsel olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra anadil esasl\u0131 \u00e7ok dilli sunulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yasak\u00e7\u0131, tek\u00e7i, asimilasyoncu politikalar\u0131n son bulmas\u0131 i\u00e7in emek ve demokrasi m\u00fccadelesini y\u00fckseltme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bir kez daha ifade ederken, t\u00fcm halklar\u0131n 21 \u015eubat D\u00fcnya Anadil G\u00fcn\u00fcn\u00fc kutluyoruz.<\/p>\n<p><strong>KESK Y\u00dcR\u00dcTME KURULU<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>21 \u015eubat D\u00fcnya Anadili G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla Konfederasyonumuz taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r. &nbsp; 21 \u015eubat D\u00fcnya Anadili G\u00fcn\u00fc Kutlu Olsun! &nbsp; \u201cTek \u00e7i\u00e7e\u011fe kalm\u0131\u015f, tek renge, tek kokuya kalm\u0131\u015f bir insanl\u0131k ve tek dile kalm\u0131\u015f bir d\u00fcnya hap\u0131 yutmu\u015ftur. \u00d6yle bir d\u00fcnya cehennemden beterdir. Bir \u00e7i\u00e7e\u011fin kopar\u0131lmas\u0131, d\u00fcnyam\u0131zdan bir rengin, bir kokunun yok olmas\u0131d\u0131r. Bu insanl\u0131\u011f\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11206,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,77],"tags":[],"class_list":["post-11205","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-manset-haberleri-1","category-sendikamizdan-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11205"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11205\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11207,"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11205\/revisions\/11207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11206"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/bts.org.tr\/2017\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}